Het kan voorkomen dat u voor een openstaande rekening naar de rechter moet. Bijvoorbeeld als uw debiteur zelfs na herinneringen, aanmaningen en het inschakelen van een incassobureau weigert de openstaande rekening te voldoen. Of wanneer uw debiteur de factuur betwist bijvoorbeeld omdat diensten of goederen niet goed of volledig zijn geleverd. Op een bepaald moment staat u voor de keuze een juridische procedure op te starten met alle haken en ogen van dien.

Wanneer heeft een juridisch incassoprocedure zin?

Een juridisch incassoprocedure heeft alleen  zin als uw vordering moeilijk kan worden betwist en uiteindelijk ook door de debiteur kan worden opgebracht.  U betaalt vooraf griffiekosten, de kosten van de deurwaarder en de kosten van eventuele juridische ondersteuning. Deze kunt u achteraf verhalen op uw debiteur mits u uiteraard in het gelijk wordt gesteld door de rechter en mits uw debiteur dit bedrag uiteindelijk ook kan betalen. Daarnaast hanteert de rechter bij een kostenveroordeling een staffel om te voorkomen dat te hoge juridische kosten in rekening worden gebracht.

De eerste stap: de tegenpartij dagvaarden!

De dagvaarding is het eerste processtuk in een civiele procedure of in een strafproces en vermeldt waar het in de zaak om gaat en op welke gronden de eis berust. In de dagvaarding wordt de gedaagde partij schriftelijke opgeroepen om voor een gerecht te verschijnen.  Een dagvaarding kan alleen door een deurwaarder worden uitgebracht. De tarieven voor het uitbrengen van een dagvaarding staan wettelijk vast en bedragen in 2011 voor het oproepen van de gedaagde € 76,31.

Uw zaak ligt bij de rechter, wat nu?

Als uw zaak eenmaal bij de rechter ligt, is er een aantal verschillende uitkomsten te verwachten.

De procedure is het meest eenvoudig als de gedaagde niet reageert op de dagvaarding. Indien de tegenpartij namelijk  niet verschijnt, concludeert de rechtbank dat de gedaagde erkent dat hij het gevorderde bedrag verschuldigd is. Meestal neemt de rechter de eis van de eiser over en moet de gedaagde de kosten van de procedure betalen. De procedure komt hiermee tot een eind. Het eindvonnis levert een executoriale titel op waarmee het vonnis door de deurwaarder ten uitvoer kan worden gebracht.

Als de gedaagde wel reageert op de dagvaarding, worden de volgende stappen doorlopen:

Conclusie van antwoord

De gedaagde krijgt de gelegenheid verweer te voeren op hetgeen in de dagvaarding wordt geëist. Binnen een vastgestelde termijn kan hij middels een ‘Conclusie van Antwoord’ schriftelijk op de dagvaarding reageren.

Comparitie van partijen

Na de ‘Conclusie van Antwoord’ gelast de rechtbank in veel gevallen een (mondelinge behandeling) of een tweede schriftelijke ronde. Doel van deze comparitie is het inwinnen van inlichtingen door de rechtbank en het bezien of een schikking tot de mogelijkheden behoort. Partijen dienen daarbij in persoon te verschijnen.

Conclusie van Repliek

Wanneer de rechtbank na de ‘Conclusie van Antwoord’ geen comparitie gelast, mogen partijen nogmaals over en weer reageren op elkaars stellingen. De eisende partij mag na de ‘Conclusie’ van Antwoord’ met zijn ‘Conclusie van Repliek’ schriftelijk reageren. De gedaagde partij reageert hierop schriftelijk met zijn ‘Conclusie van Dupliek’. Na deze schriftelijke ronde kan alsnog een comparitie gelast worden.

Schikking

Gedurende de hele procedure is het mogelijk om te schikken. Een schikking is een afspraak tussen twee partijen om af te zien van een rechtszaak. Een schikking is vaak goedkoper en duurt ook minder lang. Bijkomend voordeel is dat het rechtssysteem wordt ontlast. Mocht er niet geschikt worden, beslist de rechter middels een tussenvonnis hoe de procedure voortgezet wordt.

Vonnis

Is de rechtbank van mening dat alle feiten en omstandigheden voldoende zijn belicht, dan wordt er eindvonnis gewezen. Zo niet wijst zij tussenvonnis en bepaalt zij welke proceshandelingen zij wenselijk acht (bewijsopdracht, benoeming van een deskundige, getuigenverhoor of plaatsopneming). Uiteindelijk moeten deze kosten worden opgebracht door degene die wordt veroordeeld, echter als er geen eenduidig oordeel komt of als  zelf wordt veroordeeld betekent dat hogere kosten.

Hoger Beroep

In beginsel kan iedere uitspraak middels hoger beroep voorgelegd worden aan een hogere rechter (behalve bij geschillen om een geldbedrag van minder dan € 1750,-). Hoger beroep dient te worden ingesteld bij één van de vijf Gerechtshoven. Tot slot kan de uitspraak van de hoger beroeprechter nog worden voorgelegd aan de Hoge Raad (in cassatie gaan). De duur van het hele proces is moeilijk in te schatten. Houd rekening met een tijdsbestek van minimaal drie maanden

tot een jaar of zelfs langer.

U heeft een eindvonnis. Hoe verder?

Nadat de (kanton)rechter vonnis heeft gewezen en u in het gelijk heeft gesteld, heeft u nog niet per definitie uw geld ontvangen. Als de uw debiteur ook na vonnis niet tot betaling overgaat, heeft u door het vonnis wel meer mogelijkheden om uw geld te verkrijgen. Te denken valt aan loonbeslag, bankbeslag, derdenbeslag, beslag op auto’s, boedel etc.

.

Wie betaalt de juridische en buitengerechtelijke kosten?

De rechter kan de partij die ongelijk heeft gekregen veroordelen om de kosten van de tegenpartij te betalen. Als geen van beide partijen volledig gelijk heeft gekregen, betaalt ieder zijn eigen kosten. Onder de kostenveroordeling kunnen de kosten voor rechtsbijstand vallen, maar ook de kosten van getuigen, deskundigen, reis- en verblijfkosten, van uittreksels en verdere buitengerechtelijke kosten.

Conservatoir beslag: Beslag leggen voordat er een vonnis is!

Zolang er nog geen uitspraak van de rechter is, kan u met een verzoekschrift aan de rechter vragen beslag te mogen laten leggen op vermogensbestanddelen van de debiteur, op voorwerpen of gelden. Voor dit conservatoir beslag wordt de tegenpartij niet gehoord en verleent de rechter automatisch verlof tot het leggen van beslag. De gedaagde partij krijgt dus in de regel geen waarschuwing vooraf dat er beslag gelegd gaat worden, hetgeen soms een verrassingseffect

sorteert en de druk tot betalen opvoert.

Voorkomen beter dan genezen

Of u nu uiteindelijk in het gelijk wordt gesteld of niet, de gang naar de rechtbank kunt u beter voorkomen. De extra juridische kosten kunt weliswaar verhalen op uw debiteur, maar dan moet u wel in het gelijk worden gesteld en uw debiteur moet uiteindelijk de kosten ook kunnen opbrengen. Daarnaast is een procedure langdurig en moet u alle kosten voorschieten. Voorkomen is beter dan genezen en wacht u daarom nooit te lang met het inschakelen van een incassobureau.  Zorg voor duidelijke algemene voorwaarden en een goede leveringsovereenkomst. Richt een waterdichte incassoprocedure in en houdt u daar strikt aan. 

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft haar steun voor het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening ingetrokken. In het wetsvoorstel wordt de kwaliteit van schulphulpverlening beter gewaarborgd door het stellen van hogere en uniforme eisen. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders ziet daardoor de uniforme en betere schuldhulpverlening in het gedrang komen en dringt juist aan op snelle invoering van de wet.

Het wetsvoorstel dat in 2012 moet ingaan, werd eerder nog gesteund door de VNG. Maar nu duidelijk wordt dat het kabinet de vrijheid van gemeentes wil beperken en ook nog eens twintig miljoen wil bezuinigen, is de steun ingetrokken. Gemeentes zijn verantwoordelijk voor de uitvoerig van de schuldhulpverlening en voeren deze zeer verschillend uit. Soms zijn er zelfs wachttijden van zes tot acht maanden. De nieuwe wet stelt minimumeisen aan de kwaliteit, en de snelheid zoals een intakegesprek binnen vier weken en een crisisinterventie binnen drie dagen.

Gerechtsdeurwaarder Timmermans ziet juist nu behoefte aan verduidelijking van de wet op schuldverdeling. “De economische crisis zorgt voor een enorme toeloop op de schuldhulpverlening. Veel gemeentes hebben de boel prima op orde, maar toch constateren wij een enorme verschillen tussen gemeentes. Het is niet in het belang van zowel de schuldeiser als de schuldenaar om de kosten door onduidelijkheden en lange wachttijden onnodig op te laten lopen.”

G.J. Timmermans, één van de partners van deurwaarderskantoor Hanemaayer De Boer & Partners, is onlangs per 1 januari 2011 benoemd tot gerechtsdeurwaarder te Bussum. “Ons kantoor neemt ook het debiteurenbeheer van bedrijven over en treedt op als incassobureau. Onze werkwijze is erop gericht de kosten voor onze opdrachtgever en de schuldenaar zo laag mogelijk te houden en zo snel als mogelijk een oplossing te bereiken. Juist daarom is het zo belangrijk dat de kwaliteit van de schuldhulpverlening door wetgeving wordt geborgd en gelijk wordt in alle gemeentes. Schuldeisers en schuldenaren moeten weten waar ze aan  toe zijn. Wij ondersteunen daarom de oproep van het KBvG om het wetsvoorstel zo snel mogelijk te behandelen.”