We zijn er inmiddels wel aan gewend: Vrijwel geen rente op spaartegoeden bij de bank. De nasmaak die er sinds de kredietcrisis (ano 2008) nog steeds in zit. Sindsdien is de spaarrente jaarlijks gekelderd en sinds 2016 voor het eerst onder de 1% punt gedoken. Of daar op korte termijn verandering in gaat komen valt nog te bezien. Ook lijkt er een trend gaande onder banken, waarbij spaarrekeningen alleen nog afgesloten kunnen worden als er een betaalrekening bij zit. Hier zitten kosten aan verbonden, tegenwoordig kan dat oplopen tot meer dan 2 euro per maand. Een opkomende en steeds populairdere manier van vermogensopbouw onder spaarders en beleggers is die van cryptosparen. Hierbij is het mogelijk rente te ontvangen in sommige gevallen tot wel 9% per jaar.

Wat is het en hoe werkt een crypto spaarrekening?

Een cryptospaarrekening of cryptosparen is grotendeels gebaseerd op de financiële principes van traditionele banken. Je spaargeld stel je ter beschikking en de bank gaat met dat geld aan de slag om geld te verdienen, zoals uitlenen aan bedrijven of organisaties die een banklening willen. In ruil krijg je als spaarder rente hiervoor terug, jaarlijks uitbetaald op je rekening. Bij cryptosparen, ofwel gedecentraliseerde financiën (DeFi), werkt dat vergelijkbaar maar dan via blockchain en crypto ecosystemen. Je stelt dus net als bij een bank spaargoed ter beschikking aan een crypto protocol wat vervolgens gebruikt wordt om op de crypto kapitaalmarkt uit te lenen aan bedrijven of te beleggen. Het beschikbaargestelde spaartegoed wordt omgezet naar crypto tokens (zogenaamde stablecoins zoals de USDC of USDT), gekoppeld aan een normale valuta zoals de Dollar of Euro. Hier worden extra tokens aan toegevoegd gebaseerd op de verdiende rente. Wanneer je je kapiteel opneemt worden de tokens weer omgezet naar reguliere valuta zoals euros.

In de cryptomarkt gaat veel geld om. Momenteel heeft de crypto industrie een waarde van om en nabij 1.3 biljoen (1.300 miljard) en is het dus niet langer voor een select groepje investeerders en fanatiekelingen. Ook grote organisaties en instituten zitten in crypto. Doordat de crypto markt nog relatief weinig regulering kent en er zoveel vermogen in zit, kunnen crypto platformen hogere rentes geven. Daarnaast is crypto gebouwd op blockchain principes en dus volledig geprogrammeerd. Zo zijn 'smart contracts' in het leven geroepen om transacties en verschillende acties op blockchains te kunnen uitvoeren. Doordat dit automatisch gaat zonder tussenkomst van hoeveelheden werknemers, is het veel efficiënter maar dus ook goedkoper.

Klinkt allemaal mooi natuurlijk, maar wat zijn nou de voordelen en nadelen van cryptosparen?

Voordelen

• Hoge rentes: Zoals al benoemd zijn de spaarrentes in DeFi veel hoger dan traditionele banken oplopend tot wel 9%. Naast het sterke rente op rente effect is het hierdoor met de huidige inflatie cijfers ook interessanter omdat het geldontwaarding tegengaat en boven inflatie uitkomt (wat bij normale spaarrekeningen niet zo is want de rente is onder de 1%).
• Passief inkomen: Je kan op een zeer passieve manier, best leuke rendementen behalen op vermogen. Zonder dat je echte kennis van investeren nodig hebt zoals bij aandelen.
• Flexibel opnemen en storten: Deze blockchain gedreven spaarrekeningen zijn tevens heel flexibel doordat je 24/7 geld kan storten en opnemen. Dit zorgt ervoor dat je makkelijk controle houdt over het vermogen.

Nadelen

• Regulering: De crypto industrie is nog weinig gereguleerd. Dit is overigens wel aan het veranderen. Zo zijn er diverse landen in Europa mee bezig, zoals voorop Frankrijk en Engeland, en ook vanuit centrale instanties wordt er gekeken naar beleid en regulering. Omdat er nog weinig regulering is, is er nog relatief veel volatiliteit en minder bescherming zoals bij banken.
• De industrie bestaat nog relatief kort: Hierdoor zijn sommige platformen lastig te gebruiken zonder technische of diepere crypto kennis.
• Tarieven kunnen doorlopend: Een rentetarief van 8% rendement kan nu gelden, maar zou volgende week ook bijgesteld kunnen worden naar 5%. Deze rentes lijken steeds stabieler te worden, maar zo vast zoals bij banken is het nog niet. Bij reguliere banken wordt het gegeven spaarrendement minder sterk gewijzigd in een jaar. Dat is goed om in het achterhoofd te houden.

Waar kan ik een cryptospaarrekening openen?

De meeste aanbieders van cryptosparen zitten in het buitenland. In Nederland zijn nog weinig aanbieders die vooruitlopen op cryptosparen en hier verschillende opties in aanbieden. Een van de bedrijven die steeds meer (internationale) aandacht krijgt is Nash. Nash biedt een persoonlijke financiën app waarmee je kan betalen, sparen en investeren of beleggen. Deze app versimpeld de toegang tot blockchain protocollen waardoor geen technische kennis nodig is, en dus ook een cryptospaarrekening. Andere bedrijven die zulke diensten zijn bijvoorbeeld Binance of Coinbase. Beide zitten in het buitenland.

Al met al biedt cryptosparen dus een nieuwe manier van vermogen opbouwen die steeds meer mainstream aan het worden is.

VR accessoires of virtual reality bril kopen

Wanneer we verder inzoomen op VR brillen is deze technologie momenteel het meest 'consument-ready'. Er zijn meerdere bedrijven actief aan het ontwikkelen voor virtuele realiteit. Denk aan VR apps, virtual reality headsets, accessoires (zoals een controller) en platformen gericht op virtual reality. Ook zijn er verschillende webshops die VR producten verkopen, bijvoorbeeld Virtual-Store.net. Een vr bril kopen doe je gemakkelijk online, terwijl augmented reality brillen vooralsnog vooral voor de zakelijk markt te bestellen zijn. Heb je interesse in een vr headset? Dan zijn er verschillende overwegingen om rekening mee te houden bij de aankoop. De belangrijkste zijn:

• Kies je een standalone, smartphone of console/pc VR bril?
• Samenhangend met punt 1: Welke prijs ben je bereid te betalen?
• Welke ondersteunende randapparatuur of accessoires vind je belangrijk?

Type VR headsets en prijzen

Virtual reality is er in verschillende kwaliteitsniveaus. Dit is vergelijkbaar met verschillende prijsklassen bij andere elektronica producten, zoals laptops. Alle varianten zijn laptops, maar onderling verschillen de eigenschappen en features wel. Bij VR headsets geldt dat ook. De meest laagdrempelige is smartphone VR (ookwel passieve of mobiele virtual reality genoemd). In weze is dit een behuizing of koker waar de smartphone ingeplaatst kan worden. Deze is met elastische banden op het hoofd aan te brengen, zoals een duikbril. Het smartphone scherm fungeert hier als display van de virtuele wereld en het grafische vermogen is afhankelijk van de specs van de smartphone. Heb je een vrij nieuwe smartphone? Dan is een mobiele VR oplossing prima.

Wanneer je echt opzoek bent naar kwaliteit is een pc of console VR bril een betere keus. Ook zijn de laatste standalone vr bril modellen een aanzienlijke vooruitgang in beeldkwaliteit. PC en console vr headsets moeten worden aangesloten op de computer of speelcomputer (zoals de Playstation). Standalone virtuele brillen werken door middel van de ingebouwde computer in de behuizing of bril. Net zoals een laptop heeft deze ingebouwde vr computer verschillende specificaties. Denk aan werkgeheugen, opslag, internet en bluetooth koppeling enzovoort. Qua performance zijn de pc brillen vooralsnog het beste. 

De prijzen per vr bril verschillen daarmee ook sterk. Zowel al jaren bekende merken zijn actief in de virtuele markt alsmede nieuwkomers in de industrie. HTC, Samsung en Google zijn erg bekende bedrijven, terwijl Oculus (inmiddels wel goed bekend in de vr industrie) of BoboVR relatief nieuw zijn. De kosten voor een vr bril met standalone of pc ondersteuning zijn duurder dan de smartphone vr headsets, zeker van de bekendere merken. Belangrijk om dus rekening mee te houden bij het kopen van een vr bril.

VR accessoires, controllers en 360 camera's

Naast de aanschaf van een virtuele bril, maakt randapparatuur de toegankelijkheid een stuk beter. Met name een vr controller maakt het heel eenvoudig om de vr bril te bedienen, zowel voor games als voor het navigeren en browsen. Voor augmented reality (AR) brillen is hier minder noodzaak voor omdat dit via de bril zelf vaak geregeld kan worden. Andere accessoires zijn vr guns, vr gloves of zelfs hele vr treadmills. Elk van deze toevoegingen heeft zo zijn eigen functie. Het leuke van een 360 graden camera is dat je hiermee in staat bent om eigen filmpjes te maken, bijvoorbeeld op reis of wintersport, en dit via een virtuele headset af te spelen (geheel in 3D). 360 camera's zijn daarom ook enorm populair om te kopen en te krijgen. Accessoires voor VR zijn daarom minstens zo belangrijk als de vr bril zelf.