De psychologenpraktijk JoVo te Nokere organiseert in het AD(H)D expertisecentrum zowel de diagnostiek als een gezond behandelingsprogramma voor mensen die lijden aan ADD of ADHD. Bedoeling is dat zij op één namiddag zowel een correcte diagnosestelling ontvangen als leren om zelfstandig dit probleem aan te pakken. Zonder medicatie voor ADHD zoals methylfenidaat.

Diagnose ADD en ADHD

Om de diagnose te stellen wordt gebruik gemaakt van een gestructureerd interview. Dit bevraagt de voorgeschiedenis van de ADHD kenmerken, context en ziektegeschiedenis alsook hulpverlenershistorie. Daarbij worden ook andere mogelijke problemen bestudeert.

AD(H)D behandelingsprogramma

Het programma ter bestrijding van ADD en ADHD behelst zowel slaaphygiëne, voedingsleer alsook supplementen en beweging. Dit doet niet alleen de klachten verdwijnen maar maakt de patiënt ook gezonder, sterker, fitter met een betere conditie.

Opvolging  van verdere klachten ADHD en ADD

Meestal is deze  behandeling ADHD zonder medicatie voldoende om de meeste klachten na twee tot drie maanden te doen verdwijnen. De opvolging ervan kan dan ook zich beperken tot mailverkeer. Het stelt de patiënt is staat om diens leven een andere wending te geven.

Sociaal contact bij kinderen met ADD

Dikwijls zitten kinderen met ADD in een sociaal isolement. Ze horen niet bij de andere kinderen in de klas of in de vereniging. Soms worden zij gepest. Zij worden ervaren als niet sociaal. Vaak vertonen zij sociale angsten tijdens de kinderperiode. Of vrezen zij volwassenen, vreemden of grotere groepen. Een typisch voorbeeld is hun sociale angst om de deur te openen voor onbekenden. Anderen vrezen het opnemen van de telefoon of het betreden van een winkel. Zij sluiten zich op in hun isolement met een boek of een game.

ADD en sociaal onhandige pubers

Aan pubers worden meer sociale eisen in het contact gesteld, waardoor ADD tieners vlugger sociale problemen krijgen. Pubers zijn algemeen sociaal kwetsbaarder, en in het bijzonder als zij ook nog eens ADD hebben.

ADD en bekeken worden als puber: sociale angst

Pubers kennen het vervelende gevoel door hun sociale omgeving bekeken te worden. Elke puber kent dat gevoel in sociale situaties als een café of de plaatselijke club, zelfs de speelplaats kan als bedreigend ervaren worden. Als een werkelijke marteling kan het bij ADD pubers aanvoelen. Bij tieners zijn de leeftijdsgenoten een veilige plek voor sociaal contact. Bij ADD'ers geldt dit niet. ADD jongeren zoeken hun kleine groepje beste vrienden en dichtste familie op. Zelfs daar lopen zij stilletjes mee. Schrijnend zijn de ADD tieners die zich uit pure sociale angst verstoppen op het toilet van de speelplaats. ADD tieners hebben tijdens sociale contacten meestal problemen met oogcontact. Of hun aandachtsproblemen (de relatie en niet de inhoud bij het contact biologeert hen) maken dat ze steeds de draad kwijtgeraken van het lopende gesprek. Zij krijgen dan vaak het verwijt bij ADD niet sociaal te zijn.

Sociaal contact: angstig en fobisch

Doordoor gaan ze sociale contacten uit de weg, plooien zij op zichzelf terug of worden fobisch in het moeilijke sociale contact. Hun angst dat men deze sociale angst zal merken is voor hen zeer vervelend. Maar het uit de weg gaan van sociaal contact doet hun angst vermeerderen. Mondelinge toetsen zijn een pest voor ADD scholieren en ADD studenten. In tegenstelling tot autistische jongeren zijn ADD tieners meestal heel empathisch en niet weinige ADD'ers zijn hooggevoelig.

ADD bij volwassenen en sociale angstig gedrag

Volwassenen met ADD helpen zichzelf door sterk te participeren in het sociaal gebeuren. Daardoor wijkt de sociale angst. Volwassenen zoeken ook nog meer dan als tiener verklaringen voor hun angsten. Algemeen ondergaan ADD volwassenen vaak een heel vage, ongedefinieerde angst. Deze komt voor zonder aanleiding en hecht zich pas in tweede instantie aan een object zoals een sociale situatie. Deze angst heet 'vrij zwevend'. Het is een angst die dikwijls 's morgens en plots verschijnt. Dit soort ADD angst is lastig bij sollicitaties, in werksituaties of bij onbekenden en in groepen. Soms leidt dit tot echte paniekaanvallen.

ADD behandeling: sociale angst voor anderen

Een psycholoog kan bij ADD symptomen sociale angst bij ADD verminderen. Met de juiste leefgewoontes.

Het eetprobleem en de ouders

Ouders als kindertherapeut

Gezinsdynamiek en eetprobleem

Schuldgevoel bij de ouders en een eetprobleem

Ontwikkeling van het eetgedrag in fases

Eetstoornis:angst voor nieuw voedsel

Eetproblemen natuurlijkerwijs vermijden

De tafel: begin van de eetstoornissen

Heel ernstige eetstoornis

De eetstoornis die hulp noodzaakt

Kindertherapie

Concrete aanpak door de kindertherapeut

Als patiënt trachten weer te geven op welke manier de eigen depressie te boven werd gekomen is niet eenvoudig. Ook voor een psychotherapeut is het niet zo eenvoudig om een behandeling depressie te beschrijven. Het dichtst wordt dit nog benaderd door de Amerikaanse TV-serie "In Treatment".

De depressie bestaat niet

Maar ook dit is slechts een fragmentarische en tegelijk te condense benadering van een psychotherapie met een depressieve patiënt.  Dé 'doorsnee' patiënt bestaat niet. Of omgekeerd, zoals Paul verhaeghe zijn boek noemt: "normaliteit is een afwijking". Iedere patiënt en dus iedere depressie is verschillend. Ook elke psychotherapie en elke psycholoog zijn verschillend. Maar er bestaan enkele punten van overeenkomst. 

Een depressie behandeling beslis je zelf

Uiteindelijk is het de patiënt zelf die moet beslissen of hij tot een psychotherapie overgaat. Soms is iemand zo 'ver heen' dat een opname of psychofarmaca dit proces dienen te faciliteren. Want psychotherapie beslissen vanuit een depressieve toestand is niet niks. Vaak ontbreekt het de betreffende persoon aan de nodige dadendrang en positiviteit  om te geloven dat verandering überhaupt mogelijk is.  Eigenaardig genoeg vinden veel mensen het kiezen voor een psychotherapie een zwakheid. Nochtans is een sterke wil nodig om te starten bij de psycholoog. 

Depressie en de familie

Sommige verliezen contact met de familie en vrienden. Ook al kan men nog praten met vrienden of kennissen, meer dan een tijdelijke opluchting is dat meestal niet. In psychotherapie gebeurt veel meer dan enkel praten. Daartoe bestaat er vooreerst een zeer duidelijk en strikt kader dat het vrij en anoniem spreken bij de psychotherapeut garandeert. Zo is er het beroepsgeheim en de deontologie van de psycholoog. Bovendien is de psychotherapeut een anoniem persoon aan wie men niets moet en die men bovendien betaalt na elke sessie. En natuurlijk de opleiding psychologie en de bijkomende leeranalyse van de psychotherapeut. 

Beginfase van de behandeling depressie 

Na het maken van een afspraak en de kennismaking volgt de preliminaire fase. Het is een gestructureerd gesprek waarin een eerste diagnose gesteld wordt. Daarna wordt beslist in overleg met de patiënt of een psychotherapie geïndiceerd is. Zowel de symptomen, als het netwerk en de levensgeschiedenis worden onder de loep genomen. Daarbij staat de plaats en functie van de depressie in dit geheel centraal. 

Depressie genezen: middenfase

Op het ogenblik dat de patiënt meent dat hij alles gezegd geeft begint het vrij spreken.

Vanaf dat ogenblik is het voor de patiënt de opdracht alle gedachten uit te spreken, zonder limiet. Stilte, het herhalen van een woord het benadrukken van een gezegde of een herconstructie van een deel van het verhaal maakt de onderliggende structuur van de symptomatologie duidelijk. Het verhaal  vanuit verschillende hoeken bespreken zorgt voor verder inzicht. Ook zal de psychotherapeut  gevoelens, gedachten en herinneringen uitlokken. Deze bevorderen op hun beurt dit inzicht. 

Na dit inzicht groeit traag een controle over de eigen gedachten en gevoelens. De patiënt verwerft steeds meer vrijheid over zichzelf,  gevoelens, gedachten en gedrag. Zo komt deze er met behulp van de psychotherapeut toe om fundamenteel andere keuzes te maken in zijn leven binnen de beperkingen van het leven.

Relatietherapie en de psychotherapeut

Partners die niet of bijna niet met elkaar praten kent iedereen in zijn omgeving. Zwijgen, slaan met deuren, roepen of slaan, elkaar uit de weg gaan, vreemdgaan, verwijten... zijn genoegzaam bekend. Relatietherapie is een methode om dit aan te pakken.

Hoe kan men relatieproblemen oplossen?

Eerste taak is ervoor zorgen dat beide partijen erin slagen om überhaupt met elkaar te praten. Daarna komen de dagelijkse klachten en spanningen aan de beurt. Een volgende etappe in de relatietherapie is het bespreken van elk zijn individuele (partner-) geschiedenis en context waarin hij en zij is opgegroeid. In een vierde fase tenslotte zoekt men in drieluik naar onderliggende tendenzen bij elk van beide partners apart. De relatietherapeut is hierbij afwisselend coach, onderzoeker, bemiddelaar en model.

Het ontstaan van het relatieprobleem

Ook koppels met heel ernstige relatieproblemen zijn complementair op vele gebieden. Echter, die complementariteit is zeer star en gepolariseerd. Een oudere relatie zorgt ervoor dat verborgen en moeilijke emoties en gedragingen de kop opsteken bij elk van beide. De partnerrelatie zal daarbij zodanig evolueren dat ze als het ware een dam opwerpt tegen die onbewuste affecten en conflicten. Dat is de positieve kant. De negatieve zijde is dat dit de relatie op zich zeer moeilijk maakt. Men heeft conflicten om de inwendige conflicten en pijn niet te hoeven ervaren.

Oude psychologische problemen en relatietherapie

Deze inwendige conflicten en pijn bestaan meestal uit vroegkinderlijke trauma's, in de steek gelaten zijn, instabiele ouderrelaties, enz.

Relatieproblemen oplossen bij de psychotherapeut

Het doel van de psycholoog  bestaat er niet in om deze oude problemen  te verwerken. Dit kan in een eigen psychotherapie indien nodig. Wel moeten in  relatietherapie bij de psychotherapeut de gevolgen ervan aangepakt worden. Bijvoorbeeld de gestrengheid van de positienames tegenover elkaaar en de  rigiditeit van de gedragingen.

Manische depressie

Therapie hiervan  is moeilijk. Hierna volgt een schets van hoe dit kan verlopen.
De techniek en methodiek van de psychotherapie verschillen van therapeut tot therapeut, maar er zijn gemeenschappelijke kenmerken. Het zal sowieso  gemakkelijker zijn om de aanpak van manisch depressief symptomen te laten gebeuren door een psychotherapeut. 

Manisch depressief

Manisch depressief symptomen zorgen ervoor dat men in de depressie op zoek gaat naar een psycholoog en in de manische fase de sessies opzegt omdat men denkt deze niet meer nodig te hebben...  Als de wereld er plots rooskleurig uitziet is het moeilijk om zich te motiveren voor een lastige psychotherapie. Dikwijls dient de psychotherapeut heel actief te interveniëren om deze mensen therapietrouw te maken.

Bipolaire stoornis en psychose

Een aantal patiënten heeft onderliggend aan de manisch depressief symptomen een psychose. In dit geval zal een psychotherapie meestal niet volstaan. Medicatie, geregelde opvolging door een psychiater en eventueel korte opnames in een ziekenhuis zijn dan nodig. Het is heel belangrijk dat deze stoornis duidelijk gesteld wordt in de eerste, verkennende gesprekken.

Manie en depressie: hulp is nodig

Zoals het geval is bij de meeste psychologische problemen trachten mensen met een manische depressie eerst bij zichzelf en daarna bij kennissen te rade te gaan. Dit kan helpen maar meestal en in elk geval bij een manisch depressief psychose is professionele hulp aangewezen. De expertise, geheimhouding, anonimiteit, deontologie en betaling zijn zaken die het verschil maken tussen een ondersteunend gesprek bij een vriend en psychotherapie.

Manisch depressief sympomen: opstarten van de psychotherapie

Bij aanvang van de therapie bestaat de sessie overwegend uit concrete vragen die de psycholoog stelt over de gemoedsgesteltenis van de patiënt. Daarbij tracht hij een eerste zicht te krijgen op mogelijke verbanden ervan met andere aspecten van diens leven en sociale omgeving. Van belang daarbij is toch wel om de patiënt er goed van bewust te maken dat hij tijdens zijn manische periodes zal willen stoppen met psychotherapie. Het geven van een aantal concrete tips om moeilijke momenten van depresssief zijn te overbruggen is ook aangewezen.

Manie en depressie behandeling

De behandeling van manisch depressiviteit vereist van de psycholoog vaak een veel actievere en flexibele houding. Ondersteunen, initiëren, aanmoedigen, positief bevestigen, confronteren, afremmen, structureren en inperken zijn technieken die veel meer dan bij andere psychologische problemen dienen te worden ingezet.

Depressief zijn en manisch zijn helpen begrijpen

Hoe gebeurt dit? Door iemand bij te staan in het spreken, vooral dan om gedachten, gevoelens, ervaringen, situaties met elkaar in verband te brengen. Dit zorgt na verloop van tijd voor zelfcontrole, zelfinzicht en grip op sterk uiteenlopende gevoelens.
De psychotherapeut staat zo de patiënt die manisch of depressief is bij om contact te maken met zijn innerlijke wereld.

Manisch depressief: doel

Uiteindelijk zal de patiënt minder extreme gevoelens ervaren, maar vaak ook wordt hij bij de psycholoog een gelukkiger mens die leert omgaan met de inherente moeilijkheden van het leven en kan genieten van de mooie momenten die het anderzijds biedt.

Eetstoornis en zich dood hongeren
Bij eetproblemen is de dood alom tegenwoordig. Niet alleen sterven een behoorlijk aantal anorectische mensen na verloop van tijd. Bovendien spreekt de patiënt met eetproblemen vaak over de dood. De dood keert terug in het einde van de kindertijd, in de doodswensen van de moeder, in de zinloosheid van het bestaan en in de volstrekte eenzaamheid die men voelt.

Schuld en eten
Vaak is het schuldgevoel sterk verbonden met het thema dood. Men heeft doodswensen of men voelt zich doodgewenst omdat men zich niet waardig voelt om te leven. Een existentiële schuld vanuit bijvoorbeeld de idee niet gewenst te zijn door de ouders. Men hongert zich dood uit schuldgevoel.
 
Eetproblemen verhinderen het opgroeien en zelfstandig worden
Zowel lichamelijk als psychisch zorgt de eetstoornis ervoor dat men afhankelijk blijft van zijn directe omgeving. De extreme magerzucht maakt de anorexia onaantrekkelijk voor potentiële partners en verhoogt de nood aan zorg door anderen.
 
Eetstoornissen en controle
Eigenaardig genoeg zorgt de extreme controle die de anorexia voert over haar eetgedrag ervoor dat anderen haar extreem beginnen te controleren. Dus haar poging om baas te worden over haar eigen lichaam heeft als gevolg dat anderen (ouders, diëtist, ziekenhuis) steeds meer die controle overnemen. Vaak levert een poging tot autonomie en onafhankelijkheid dus het tegenovergestelde op. De anorexia probeert bij sterk controlerende ouders zelf controle te verwerven (over haar lichaam) maar precies daardoor verliest ze die nog meer aan haar ouders die zelfs haar boterhammen tellen.
 
Eetproblemen en de anderen
Op sociaal vlak verliest men die controle meer en meer, tot men bijna alleen achter blijft. De extreme controle van het eigen eetgedrag neemt zoveel tijd in beslag dat sociale contacten verdwijnen. School, vrienden, jeugdverenigingen raken op de achtergrond. Lichamelijke toenadering en emotionele verbondenheid met anderen worden minimaal.
 
De eetstoornis behandeling door middel van psychotherapie
Bij een psycholoog openen zich al deze thema's waardoor ze kunnen bewerkt worden. Daarmee toont zich voor het eerst een weg voorbij het eten, van verlangen en eigen levenskeuzes.
 
Je kunt deze wereld achter jouw eetstoornis delen met anderen door hier je post achter te laten. Misschien zorgt dit ervoor dat voor een aantal mensen de stap naar psychotherapie kleiner wordt.

Waarvoor stap je naar een psycholoog?

Voor veel mensen is het leven niet eenvoudig. Maar met enig doorzettingsvermogen en de hulp van vrienden of familie lukt het wel. Een aantal psychologische problemen echter vereisen professionele hulp. Daartoe kan men beroep doen op een psychologenpraktijk. Men kan er terecht met een vraag naar concreet advies of met heel vage klachten. 

Een psychotherapeut kan zich beperken tot een coachen met tips en adviezen. Of hij kan een psychotherapie aanbevelen en starten. Ook bij relatief vage of complexe klachten zoals postnatale depressie of manisch depressief symptomen of bijvoorbeeld angstaanvallen kan een eenvoudig advies en raadgevingen veel oplossen. 

Het is echter noodzakelijk dat men een psychotherapie start als deze concrete hulp onvoldoende blijkt. Anders riskeert men dat deze of andere psychologische problemen in een andere vorm of heftiger terugkeren. Waarbij de hulpvrager dan geneigd is allerlei alternatieve genezers op te zoeken die zijn geldbuidel lichter maken maar zijn problemen verzwaren.  Sommigen beperken zich tot medicatie, die ze levenslang nemen. Het alternatief van levenslange medicatie slikken is evenmin opbeurend.

Als psychotherapie onafwendbaar is…

Voor complexe en oude psychologische problemen biedt psychotherapie een oplossing. Zoek best een psycholoog met een langdurige postgraduaatopleiding en genoeg ervaring. Want psychotherapie is deels een 'ambacht', deels een kunst, die drijft op gedrevenheid, kunde en intuïtie. 

Want het komt heel vaak voor dat er onder eenvoudige problemen een dieperliggende, taaie en ingewikkelde problematiek schuilgaat. Wat ogenschijnlijk vlug op te lossen is met enkele rake tips vereist dan een doorgedreven psychotherapie. Het is aan de psycholoog om dit  te diagnosticeren en aan te pakken. Coaching zou in dit geval jammerlijk mislukken.

Begeleiden en  psychotherapie

Uit voorgaande mag duidelijk zijn dat coachen het geven is van directe oplossingen voor eenvoudige psychologische problemen. Analytische psychotherapie echter gaat verder en dieper. Niet het antwoorden op vragen van de patiënt maar het laten spreken van de patiënt staat hier centraal. De psychotherapeut geeft geen advies maar laat de patiënt via zijn verhaal ertoe komen dat hij uiteindelijk zichzelf adviseert, zijn eigen leven in handen neemt. 

Dat heeft als gevolg dat de patiënt echt luistert naar zichzelf. Naar zijn versprekingen, dromen, steeds terugkerende situaties waarin hij buiten de spreekkamer verzeild geraakt. En dat hij die langzamerhand begint te begrijpen, er een patroon in terugvindt. De tussenkomsten van de psycholoog leren hem zo zich anders te voelen en te gedragen. De lasten nemen af.   

Patiënt neemt de therapie zelf in handen 

In plaats van zich te laten behandelen, behandelt de hulpvrager zichzelf. Hij wordt als het ware zijn eigen psychotherapeut door zich toe te laten vrij te spreken.  Voor veel mensen is dit een bevrijdend gevoel in de therapie, waardoor men zich na verloop van tijd van vele ketenen in zijn leven bevrijdt.